Thực trạng An sinh xã hội 2001-2010, phần 3

Hạn chế của các chính sách thị trường lao động

Khả năng tạo việc làm của nền kinh tế còn thấp, tỷ lệ thất nghiệp của lao động thanh niên còn cao và có xu hướng tăng, từ 4,8% năm 2000 lên 6,2% năm 2008. Đáng chú ý là số lượng lao động nông thôn thất nghiệp đã tăng rất nhanh, đặc biệt sau thời kỳ gia nhập WTO  do các tác động đồng thời của việc giảm ruộng đất canh tác và mất việc làm do tác động của khủng hoảng kinh tế  cũng như các khó khăn do khi tìm việc làm tại hoặc tại đô thị do trình độ tay nghề kém.

Tỷ lệ lớn người lao động làm những việc dễ bị tổn thương , trong khu vực phi chính thức, điều kiện lao động kém, thu nhập bấp bênh. Một bộ phận lớn lao động nông thôn, lao động dân tộc thiểu số, khó tìm được việc làm do trình độ tay nghề thấp.

Giải quyết việc làm, chuyển đổi sinh kế cho bộ phận lao động đặc thù như dân cư nông thôn có đất phải chuyển đổi mục đích sử dụng, người khuyết tật, lao động bị mất việc làm hàng loạt do khủng hoảng kinh tế còn chưa thực sự hiệu quả dẫn đến một bộ phận đáng kể người lao động không tìm được việc làm mới, việc làm nhưng không ổn định, thu nhập bấp bênh, v.v…

Đa số người dân di cư ra các đô thị, khu công nghiệp, khu chế xuất chưa được hưởng các chính sách hỗ trợ di chuyển và ổn định tại nơi đến. Trái lại, còn một số quy định hạn chế khả năng tiếp cận của người di cư đến việc làm tốt, các dịch vụ xã hội cơ bản tại đô thị.

Nguyên nhân

Việc thực hiện các chính sách thị trường lao động hỗ trợ người dân, nhất là các nhóm lao động dễ bị tổn thương còn chưa hiệu quả. Chậm tổng kết tình hình triển khai thực hiện một số chính sách, chương trình, đề án tạo việc làm, phát triển sản xuất để có cơ sở điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn.

Các chính sách can thiệp của Chính phủ còn thiếu, một số chính sách chưa phù hợp, hạn chế về nguồn lực thực hiện nên mức độ bao phủ đối tượng được thụ hưởng còn hẹp, cụ thể:

Việc thực thi các chính sách ưu đãi tín dụng còn nhiều khó khăn do có nhiều chính sách chồng chéo trên cùng một đối tượng ; chính sách tín dụng chưa phù hợp về điều kiện vay và mức vay. Thiếu gắn kết giữa cho vay vốn và hỗ trợ đầu vào tiếp cận thị trường nên hiệu quả sử dụng vốn chưa cao.

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Việc làm chậm tổng kết, tập trung nhiều cho hộ gia đình vay, ít hỗ trợ các doanh nghiệp để tạo thêm nhiều việc làm mới.

Các chính sách hỗ trợ về đào tạo và dạy nghề gắn với giải quyết việc làm cho nhóm lao động dễ bị tổn thương còn chưa hiệu quả ; hệ thống thông tin tư vấn giới thiệu việc làm còn thiếu, chưa phát triển đến các vùng nông thôn; đặc biệt thiếu các cơ sở đào tạo ở các vùng nông thôn khó khăn (mới chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu ở những vùng khó khăn), đào tạo và tạo việc làm cho người khuyết tật.

Hệ thống thông tin dịch vụ việc làm còn thiếu, chưa phát triển đến các vùng nông thôn; tỷ lệ người lao động cũng như doanh nghiệp sử dụng dịch vụ giới thiệu việc làm còn thấp.

Hệ thống chính sách hỗ trợ lao động dịch chuyển đến các khu công nghiệp, khu đô thị còn yếu và thiếu, một bộ phận người di cư không tiếp cận được các dịch vụ xã hội tại nơi đến.

Hoạt động đưa lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu của thị trường lao động quốc tế; chất lượng nguồn lao động thấp, các chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài còn chưa đồng bộ và chưa đủ mạnh, chưa có chính sách hỗ trợ người đi làm việc ở nước ngoài trở về tái hòa nhập thị trường lao động trong nước.

Các chính sách hỗ trợ các nhóm lao động dễ bị tổn thương bị rủi ro trên diện rộng còn chưa hiệu quả người nghèo thiếu việc làm, người thất nghiệp, người mất việc làm do tác động của khủng hoảng, suy giảm kinh tế, thiên tai, dịch bệnh v.v…

(Dự thảo Chiến lược An sinh xã hội 2011-2020)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: