Phương pháp trị liệu tập trung vào giải pháp

Những phương pháp tâm lý trị liệu cổ điển nhằm giúp khách hàng đi ngược lại quá khứ, đào bới những kinh ngiệm vùi lấp lâu năm trong tiềm thức để tìm ra những nguyên nhân và thoát khỏi những vấn nạn phức tạp về tâm lý thường kéo dài, đòi hỏi thời gian và phương tiện tài chính dồi dào. Chính vì vậy, những phương pháp này chỉ có thể áp dụng cho những người khá giả. Những giới hạn về thời gian và tiền bạc, ngày càng tăng, đã thúc đẩy sự hình thành của những phương pháp tri liệu ngắn hạn và hiệu quả. Đó là lý do ra đời của Phương Pháp Trị Liệu Tập Trung Vào Giải Pháp.

Phương pháp trị liệu này không chú ý tìm hiểu nguyên nhân của vấn nạn, cũng không bắt nguồn từ một lý thuyết riêng, mà dựa trên tất cả các lý thuyết khác, miễn ích lợi cho khách hàng, đặc biệt là các lý thuyết về gia đình, tri thức, ứng xử, truyền thông, can thiệp khủng hoảng và liệu pháp ngắn/brief theraoy. Như đã trình bày ở phần trên, thuyết gia đình chủ trương cách ứng xử của con người phần lớn không tùy thuộc vào cá tính mà tùy thuộc vào mối quan hệ của cá nhân với những người chung quanh, và hoàn cảnh của môi trường liên quan. Thí dụ một người có thể có cách cư xử rất khó chịu với ông A, ông B… nhưng lúc nào cũng hết sức hòa nhã, vui vẻ, lịch sự với cô C, cô D, cô E, cô F…, hoặc đang cáu gắt với chồng con nhưng có bạn đến rủ đi shopping đang đại hạ giá mọi thứ đều bớt 50%, thì quên hết mọi phiền giận, và trở nên vui vẻ với hạnh phúc gia đình. Mặt khác, cảm xúc và hành động liên quan đến một vấn đề, một lĩnh vực, ảnh hưởng đến tất cả các vấn đề, các lĩnh vực khác trong cuộc sống của cá nhân. Điều này có nghĩa thay đổi trong một lĩnh vực, không nhất thiết phải là lĩnh vực chính, sẽ lôi kéo theo sự thay đổi trong tất cả các lĩnh vực khác kể cả lĩnh vực chính. Nhân viên CTXH vì vậy có thể giúp khách hàng đạt được một thay đổi dễ thực hiện nào đó, thay đổi này sẽ tạo ra một dây chuyền thay đổi và giải quyết được vấn nạn của khách hàng mà không nhất thiết phải có sự trợ giúp từ đầu đến cuối của nhân viên CTXH.

Phương Pháp Trị Liệu Tập Trung Vào Giải Pháp còn sử dụng thuyết Tri Thức, nghĩa là giúp khác hàng có được một cấu trúc tri thức/schema uyển chuyển, dễ dàng chấp nhận kinh nghiệm mới, tình huống mới để có được suy nghĩ và ứng xử mới không dựa trên những khuôn mẫu có sẵn của cấu trúc tri thức cũ (xin xem lại phần Thuyết Tri Thức) .

Thuyết Truyền Thông cũng cung cấp nhiều kiến thức cơ bản cho Phương Pháp Trị Liệu Tập Trung Vào Giải Pháp. Truyền thông mơ hồ, dài dòng, khó hiểu, có khi là nguyên nhân gây ra vấn nạn. Trong truyền thông, khi thay đổi cách xưng hô với nhau người ta cũng có thể thay đổi cả mối quan hệ. Khi được nhân viên CTXH giúp cải thiện phương pháp truyền thông để có được cách đối đáp rõ ràng, mạch lạc, diễn đạt đến nơi đến chốn cảm xúc, suy nghĩ, thắc mắc của mình, cũng như cách xưng hô thích hợp, khách hàng sẽ có được những cảm xúc và ứng xử mới góp phần giải quyết vấn nạn của họ. Thí dụ người cha giận dữ gọi đứa con bằng “mày”, nếu cùng nội dung trao đổi (về phiếu điểm xấu đứa con mang ở trường về), nhưng người cha dùng chữ “con”, mối quan hệ cha con, bầu không khí, và cảm xúc trong cuộc đối thoại sẽ khác hẳn.

Sau cùng, Phương Pháp Trị Liệu Tập Trung Vào Giải Pháp cũng vận dụng lý thuyết về CTXH trong những tình huống khủng hoảng và lý thuyết trị liệu ngắn/brief therapy: giúp khách hàng giảm căng thẳng thật nhanh chóng bằng các tài nguyên vật chất và tinh thần của cá nhân, gia đình và cộng đồng. Sau khi đã giảm bớt được căng thẳng, nhân viên CTXH sẽ giúp khách hàng tìm cách ngăn ngừa sự tái diễn khủng hoảng, thay đổi cách suy nghĩ, thay đổi cách ứng xử để có thể tự giúp mình trong tương lai.

(Trích từ Tập tài liêu: Công tác xã hội-Lý thuyết và thực hành, Trần Đình Tuấn)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: