Kiến thức về cộng đồng trong công tác xã hội

Khái niệm cộng đồng, mặc dù đã có từ cuối thế kỷ 19, nhưng đến 1915 mới bắt đầu được khảo sát một cách khoa học qua nghiên cứu của C.J.Galpin về mối quan hệ giữa các làng thôn với môi trường chung quanh. Từ đó đến nay đã có rất nhiều định nghĩa khác nhau về cộng đồng, chú trọng những yếu tố khác biệt như lãnh thổ, nhân sự, đời sống… McMillan (1976) cho rằng khái niệm cộng đồng chỉ có được khi hội đủ những yếu tố sau đây: một căn cước chung; cảm giác cá nhân mình quan trọng đối với tất cả những người khác và đối với cộng đồng; niềm tin chung về lợi ích của bản thân như một thành viên của cộng đồng.

Cohen (1985) nhận xét biên giới cộng đồng có thể là biên giới địa lý, ghi được trên bản đồ, nhưng cũng có thể là biên giới theo ý nghĩa khác, thí dụ chủng tộc hay tôn giáo: cộng đồng người Mỹ gốc Hoa, cộng đồng người theo Thiên Chúa giáo ở Iran, cộng đồng đồng tính luyến ái ở San Francisco…

Dựa trên nghiên cứu của các tác giả trước đó, Willmott (1986) đề cập ba yếu tố quan trọng tạo nên cộng đồng: lãnh thổ; mối quan tâm chung (về tôn giáo, nghề nghiệp, quyền lợi, chủng tộc…); sự gắn bó với nhau giữ các thành viên, đây là yếu tố quan trọng nhất vì nếu một nhóm người ở gần nhau nhưng sống cô lập, không quan hệ gì với nhau thì giữa họ không có một cộng đồng.

Putnam (2000) đề cập một khái niệm rất quan trọng đối với CTXH cộng đồng, đó là “vốn xã hội”/social capital. Vốn xã hội là tinh thần tin cậy, tôn trọng lẫn nhau, sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau của mọi người trong một cộng đồng. Cộng đồng có vốn xã hội cao là những cộng đồng lành mạnh, con người sống an toàn, ít tệ nạn xã hội, trẻ em phát triển thuận lợi. Trái lại, cộng đồng nghèo vốn xã hội thường có tỷ lệ tội phạm cao, cuộc sống căng thẳng, và trẻ em phát triển không thuận lợi.

Kiến thức về cộng đồng (bao gồm kiến thức về các nguồn tài nguyên, quan hệ với xã hội bên ngoài, nhu cầu của cộng đồng, các vấn nạn, tình trạng an sinh của các thành viên, vốn xã hội của cộng đồng…) giúp nhân viên CTXH cộng đồng hoạt động hữu hiệu, thực hiện được những thay đổi trong cộng đồng hoặc thay đổi xã hội bên ngoài để cộng đồng được phát triển tốt đẹp hơn.

(Trích từ Tập tài liêu: Công tác xã hội-Lý thuyết và thực hành, Trần Đình Tuấn)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: