Công tác xã hội: Lý thuyết và thực hành

VNSW xin trân trọng giới thiệu phần Lời nói đầu của Tập tài liệu Công tác xã hội: Lý thuyết và thực hành của tác giả Trần Đình Tuấn, ĐH San Jose, Hoa Kỳ:

CTXH có mục đích thăng tiến chức năng xã hội của con người qua ba lĩnh vực: phục hồi khả năng đã bị thương tổn, giúp con người tận dụng được những tài nguyên có sẵn, và phòng ngừa tình trạng mất khả năng sống bình thường trong xã hội. Định nghĩa này, của Werner Boehm, nhà giáo dục CTXH người Mỹ gốc Đức, phản ánh khá đầy đủ vai trò quan trọng của CTXH và giải thích tại sao CTXH ngày càng trở nên thiết yếu hơn trong tất cả các quốc gia.

Khoa học và nghề CTXH đã được hình thành tại Mỹ và Âu châu từ thế kỷ thứ 19. Ở miền Nam Việt Nam, từ thập niên 60 và 70 đã có hai trường đào tạo cán sự xã hội do cơ quan từ thiện Caritas và đại học Vạn Hạnh thiết lập, đây là những trường tư, ngoài ra còn có một trường công do giáo sư Phạm thị Tự làm giám đốc. Chương trình đào tạo của trường Caritas dài ba năm, gồm các môn luật phổ thông, luật gia đình, môi trường xã hội, những vấn đề xã hội qua các thời kỳ lịch sử, kiến thức tổng quát về y khoa và dinh dưỡng, phương pháp chẩn đoán các bệnh thông thường, cách đo áp huyết, cách chích thuốc, phương pháp cấp cứu, băng bó vết thương… Trường công của giáo sư Phạm Thị Tự có chương trình đào tạo riêng kéo dài hai năm. Những chương trình đào tạo này phản ánh nhu cầu CTXH thời bấy giờ ở miền Nam chủ yếu do chiến tranh       gây ra.

Từ thập niên 70 đến nay, ngành CTXH đã tiến rất xa, đã hướng đến việc giải quyết những nhu cầu phức tạp và đa dạng không phải chỉ của người nghèo mà của tất cả mọi thành phần trong xã hội. Một trong những bước tiến quan trọng của CTXH hiện đại so với CTXH của thập niên 60 và 70 là việc thay thế phương pháp “chẩn đoán”/diagnosis bằng phương pháp “lượng định”/ assessment. Phương pháp “chẩn đoán” dựa theo mô hình y khoa, coi người nhận CTXH như một bệnh nhân mang một chứng bệnh cần được chữa trị. Phương pháp “lượng định” coi người nhận CTXH như một “khách hàng”/client sống trong môi trường gia đình, cộng đồng, và xã hội. Vấn nạn của khách hàng có thể do nhiều nguyên nhân ngoại lai cũng như nguyên nhân nội tại, và biện pháp giúp đỡ hiệu quả nhiều khi đòi hỏi sự cải thiện của môi trường nhiều hơn sự thay đổi của cá nhân. Trong khi phương pháp chẩn đoán chú trọng những khiếm khuyết của bệnh nhân để tìm cách “chữa trị”, phương pháp lượng định chú ý tìm kiếm ưu điểm của khách hàng, khách hàng không giữ vai trò thụ động của một bệnh nhân, mà được tạo điều kiện để tích cực tham gia vào quá trình giúp đỡ để thăng tiến trong cuộc sống.

Sự đa dạng hóa của nhu cầu con người trong xã hội đã thúc đẩy ngành CTXH không ngừng phát triển. Để làm việc hiệu quả, nhân viên CTXH không phải chỉ cần trái tim mà khối óc còn quan trọng hơn gấp bội. Ngoài ra, CTXH còn đòi hỏi những kỹ năng riêng biệt. Tài liệu này có mục đích cung cấp cho độc giả và sinh viên CTXH một số kiến thức cơ bản về lý thuyết và kỹ năng thực hành CTXH. Do khả năng có giới hạn, người biên soạn tài liệu này đã gặp một số khó khăn trong việc tìm kiếm những từ ngữ chuyên môn bằng tiếng Việt; trong những trường hợp này, để đọc giả dễ hiểu, người biên soạn đã dùng từ ngữ tiếng Anh bên cạnh tiếng Việt, với mục đích nếu có sai sót, quý vị đọc giả sẽ sửa dùm. Hy vọng tài liệu này sẽ giúp ích được ít nhiều cho các bạn sinh viên và những đọc giả quan tâm đến ngành CTXH còn rất non trẻ của Việt Nam.

Trần Đình Tuấn

San Jose, California, 12-2008

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: